पञ्चाङ्ग वैदिक पात्रोको मुटु हो — यसका पाँच अङ्ग तिथि, वार, नक्षत्र, योग र करणले दिनको धार्मिक तथा ज्योतिषीय स्वरूप बताउँछन्। यस पृष्ठमा आजको तिथि, चन्द्र राशि, सूर्योदय–सूर्यास्त, चन्द्रोदय र शुभ साइतको पूरा विवरण हेर्न सकिन्छ।
गणना खगोलीय ग्रहस्थिति (इफेमेरिस) मा आधारित छ, त्यसैले तिथिको सुरु–अन्त्य समय मिनेटसम्म शुद्ध छ। व्रत, पूजा, श्राद्ध र शुभ कार्यको योजना बनाउन दैनिक पञ्चाङ्ग उपयोगी हुन्छ।
बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू
आजको तिथि कसरी थाहा पाउने?यस पृष्ठमा आजको तिथि, नक्षत्र, योग र करण स्वतः देखिन्छ। तिथि सूर्य–चन्द्रको कोणीय दूरीअनुसार निर्धारण हुने भएकाले दिनको बीचमै फेरिन सक्छ; तिथिको सुरु र अन्त्य समय पनि यहीँ दिइएको छ।
पञ्चाङ्गका पाँच अङ्ग के-के हुन्?तिथि, वार, नक्षत्र, योग र करण — यी पाँच अङ्गको संयोजनलाई पञ्चाङ्ग भनिन्छ। यिनैका आधारमा शुभ साइत र पर्व निर्धारण हुन्छन्।
तिथि वृद्धि र तिथि क्षय भनेको के हो?एउटै तिथि दुई दिनको सूर्योदयमा पर्दा तिथि वृद्धि र कुनै तिथि कुनै पनि सूर्योदयमा नपर्दा तिथि क्षय हुन्छ। यसैले नेपाली पात्रोमा कहिलेकाहीँ तिथि दोहोरिने वा छुट्ने गर्छ।
यो पञ्चाङ्ग कुन स्थानका लागि गणना गरिएको हो?पूर्वनिर्धारित रूपमा काठमाडौंको सूर्योदयअनुसार देखिन्छ; स्थान अनुमति दिनुभयो भने तपाईंकै सहरको सूर्योदय–सूर्यास्तअनुसार समय मिलाइन्छ।
शुभ साइत (मुहूर्त) के हो?पञ्चाङ्गका अङ्गहरू अनुकूल भएको समय खण्डलाई शुभ साइत वा मुहूर्त भनिन्छ — विवाह, व्रतबन्ध, गृहप्रवेशजस्ता कार्य यही समयमा गर्ने चलन छ। अभिजित् मुहूर्त र दैनिक साइत यस पात्रोमा हेर्न सकिन्छ।