वैदिक पात्रो एप डाउनलोड गर्नुहोस्
२०८३ वि.सं. रौद्र
सन् २०२६/२०२७लोड हुँदै…
बारेमा
यो के हो
ग्रह अस्त भनेको ग्रह सूर्यको प्रखर किरणमा लुकेर आकाशमा नदेखिने अवस्था हो। ग्रह सूर्यभन्दा निश्चित कोणभन्दा नजिक पुग्दा अस्त (combust) हुन्छ र टाढा हुँदा पुनः उदय हुन्छ। यो पृष्ठमा वर्षभरका बुध, शुक्र, मङ्गल, बृहस्पति र शनिका अस्त अवधि, र चन्द्रमाको हरेक महिनाको 'चन्द्र तारा अस्त' (अमावस्या नजिकको अस्त) देखाइन्छ।
कसरी गणना गरिन्छ
ग्रहका लागि सूर्यसँगको निरयन कोणीय अन्तर (elongation) गणना गरिन्छ; यो अन्तर सूर्य सिद्धान्तको ग्रह-विशेष सीमा (बृहस्पति ~११°, शुक्र ~१०°) भन्दा तल झर्दा अस्त, माथि उठ्दा उदय हुन्छ। चन्द्र तारा अस्त हरेक अमावस्या वरिपरि हुन्छ — चन्द्रमा सूर्यबाट १३° भित्र आउने दिनहरूमा अस्त मानिन्छ; अवधि पहिलो दिनको चन्द्रोदयदेखि अन्तिम दिनको चन्द्रास्तसम्म रहन्छ।
यसको अर्थ
अस्त अवस्थाका ग्रहको बल घट्छ, त्यसैले विवाह, व्रतबन्ध जस्ता शुभ कार्यमा गुरु र शुक्र अस्त हुँदा मुहूर्त वर्जित मानिन्छ। चन्द्र तारा अस्तलाई पनि केही शुभकार्यमा वर्जित गरिन्छ। उदय भएपछि ग्रह पुनः बलियो र शुभ मानिन्छ।
