ज्ञानकेन्द्र
चन्द्र · Adhika Māsa — The Extra Lunar Month

अधिक मास — थपिने महिना

चान्द्र र सौर मासको फरकले किन झन्डै तीन वर्षमा एक महिना थपिन्छ।

०१

थपिने महिना

Extra month

एक चान्द्र मास ~२९.५ दिनको हुन्छ; एक सौर मास ~३०.४ दिनको। चान्द्र मास छोटो भएकाले बेलाबेला एउटा चान्द्र मासभित्र कुनै सङ्क्रान्ति पर्दैन — त्यही महिना अधिक मास कहलिन्छ र अघिल्लो महिनाको नाम दोहोरिन्छ।

सौर मास · सूर्यको राशि प्रवेश (सङ्क्रान्ति) — हरेक ~३०.४ दिनमेष सौर मासवृष सौर मासमिथुन सौर मास↓ अधिक मासअधिक वैशाखसङ्क्रान्ति रहितवैशाखचान्द्र मासजेठचान्द्र मासचान्द्र मास · औंसीदेखि औंसी — हरेक ~२९.५ दिन
सङ्क्रान्ति (सूर्य नयाँ राशिमा) औंसी (चान्द्र मासको आरम्भ) सङ्क्रान्ति बिनाको चान्द्र मास = अधिक मास
मेष सौर मासभित्रै दुई औंसी परे — बीचको चान्द्र मासमा सङ्क्रान्ति नपरेकाले त्यो “अधिक वैशाख” बन्यो; त्यसपछिको नियमित महिना “निज वैशाख”।

~३२.५ महिनामा एकपटक

जोडिँदै गएको फरकले झन्डै हरेक तीन वर्षमा एक अधिक मास बनाउँछ।

अधिक र निज

सङ्क्रान्ति बिनाको महिना “अधिक”, त्यसपछिको “निज” (साँचो)।

क्षय मास

विरलै एउटै चान्द्र मासमा दुई सङ्क्रान्ति परे त्यो महिना क्षय हुन्छ।