कर्क सङ्क्रान्ति

कर्क सङ्क्रान्ति सूर्य कर्क राशिमा प्रवेश गर्ने क्षण हो — निरयन देशान्तर ९०°। यसले साउन १ गते सुरु गर्छ, र ग्रेगोरियनमा १६–१७ जुलाईतिर पर्छ।

यो मकर सङ्क्रान्तिको ठीक विपरीत बिन्दु हो — राशिचक्रमा १८०° पर। परम्परामा यसलाई दक्षिणायन को आरम्भ मानिन्छ।

कर्क सङ्क्रान्ति नेपालमा मनसुनको बीचमा पर्छ। साउन वर्षाको महिना हो, र यससँग जोडिएका धेरै परम्परा प्रत्यक्ष रूपमा ऋतुसँग सम्बन्धित छन्।

• ·रोपाइँ — असार–साउन धान रोप्ने समय; असार १५ को दही–चिउरा यही चक्रसँग जोडिएको।
• ·लुतो फाल्ने र श्रावण सोमबार — वर्षायाममा रोग फैलिने समयसँग जोडिएका परम्परा।
• ·चतुर्मास — वर्षाको चार महिना; परम्परागत रूपमा विवाह र शुभ कार्य रोकिने अवधि।

तर ध्यान दिनुहोस् — यो मेल अहिलेको लागि हो। महिना निरयन प्रणालीमा चल्ने हुनाले शताब्दीयौँमा साउन र वर्षाको सम्बन्ध बिस्तारै टुट्दै जान्छ।

यी दुई सङ्क्रान्तिले वर्षलाई दुई आधा भागमा बाँड्छन्, प्रत्येक छ महिनाको।

मकरजस्तै यहाँ पनि उही सावधानी लागू हुन्छ: वास्तविक ग्रीष्म अयनान्त २१ जुनतिर पर्छ, कर्क सङ्क्रान्तिभन्दा झन्डै २४ दिन अघि।